Kapitalizmin Devlet Bürokrasisini Büyütme Mekanizması

Sevan Nişanyan, kapitalizmin doğal bir sonucu olarak devletin sürekli büyüdüğünü ve müdahale alanlarının genişlediğini savunuyor. Serbest ticaret sisteminin, polis devleti ve devasa bürokrasiyi kaçınılmaz kıldığını; işletme sahiplerinin artan vergilerle bu bürokrasiyi finanse etmek zorunda kaldığı bir kısır döngü oluştuğunu belirtiyor. Özel teşebbüs mü devlet mi ikileminin yanlış olduğunu vurgulayan Nişanyan, 1980 sonrası neo-liberal reformların (özellikle Turgut Özal döneminde) devleti küçültme vaadiyle geldiğini, ancak tam tersine bürokrasinin hacminde ve yetkisinde tüyler ürpertici bir büyüme yaşandığını ifade ediyor. Bu durumun beceriksizlikten değil, sistemin doğal ve irrasyonel bir sonucu olduğunu, insan onuruna aykırı bu mekanizmanın insanlar tarafından yavaş yavaş fark edilmeye başlandığını dile getiriyor.