Devlet Desteğiyle Büyüyen Şirketler ve Gangster Devlet Mantığı

Sevan Nişanyan bu konuşmasında, tarihten günümüze büyük güçlerin ve şirketlerin yükselişini ele alıyor. Önce Hindistan'daki İngilizler örneğini veriyor: Özel ayrıcalıklar koparan ticaret şirketleri, sistem zayıflayınca kendi askeri güçlerini kurmuş, sonra da Madem silahımız var, neden biz yönetmeyelim? diyerek yağma ve zorla büyümüş, bir tür gangster devlet mantığıyla hareket etmişler. Rockefeller'ın petrol imparatorluğunu da benzer bir çerçevede anlatıyor: Zekâ ve fırsatçılığın yanı sıra tehditle, rakiplerini ezerek ve eyalet yönetimlerini satın alarak (New Jersey, Mississippi valileri ve meclisleri gibi) inanılmaz bir servet ve güç oluşturduğunu vurguluyor. Günümüze gelince, Facebook, Google, Apple gibi devlerin kurucularının temiz genç girişimciler imajına karşı çıkıyor. Ona göre bu şirketler, Amerikan istihbarat ve askeri yapılarının sınırsız desteği olmadan bu noktaya gelemezlerdi. Konuşmanın özü şu soruda düğümleniyor: Bugünün kapitalist sisteminde, esnaf seviyesinin biraz üstüne çıkan bir girişimcinin devlet desteği olmadan büyümesi mümkün müdür? Nişanyan, cevabın hayır olduğunu ima ederek, büyük başarı hikâyelerinin ardındaki sistemsel destek ve kirli yüzü gözler önüne seriyor.