Bürokrasilerin görevi, geçmişi

Sevan Nişanyan, devletin ekonomiyle ilişkisinin tarihsel dönüşümünü anlatıyor. Kadim çağlarda devletin temel işlevi, tıpkı bir mafya gibi, toplumdan haraç (vergi) toplamak ve bunun karşılığında güvenlik gibi sınırlı kamusal hizmetler sunmaktı. 17-18. yüzyılda Merkantilizm ile devlet, özel kişilerin denizaşırı sömürge ve yağma faaliyetlerini destekleyerek buradan pay almaya, yani vergi gelirini artırmak için 'yatırım' mantığını kullanmaya başladı. 19. yüzyılda bu anlayış, devletin demiryolu, okul gibi altyapı yatırımları yaparak özel sektörü teşvik etmesi ve vergi gelirini artırması şeklinde ilerledi. 20. yüzyılda ise tamamen yeni bir aşamaya geçildi: Devlet bizzat kendi sermayesiyle endüstriyel ve ticari yatırımlar yapmaya başladı. Nişanyan, devletin bu şekilde 'kanser gibi yayılıp toplumları ele geçiren' bir yapıya dönüştüğünü ve bu gidişin nereye varacağını sorguluyor.