Timsah Eti Meselesi ve İslam Hukukunun Çıkmazı

Sevan Nişanyan, Talip Kordağ Kubalı'nın timsah avı ve etinin caiz olup olmadığı sorusuna cevap veriyor. Kendilerinin timsah avlamadığını, ancak Etiyopya'da timsah dolu bir gölde tekne gezisi yaptıklarını ve yolda otomobil çarpması sonucu ölmüş 2,5 metrelik bir timsahla karşılaştıklarını anlatıyor. Etiyopya'da timsah etinin yaygın olarak yendiğini, Amerika'daki restoranlarda da bulunabildiğini belirtiyor. Etin caizliği konusunu araştırdığında, çelişkili görüşlerle karşılaşıyor. Bir tarafta timsahın yırtıcı ve etobur olması nedeniyle caiz olmadığı söylenirken, diğer tarafta balıkların çoğunun da yırtıcı olduğu (örneğin levrek) ve bunların yendiği gerçeği bulunuyor. Hanefi mezhebine göre su canlılarından yalnızca balığın yenebileceği, diğerlerinin (yani timsah dahil) caiz olmadığı belirtiliyor. Ancak farklı Sünni ekollerde tartışmalar sürüyor ve Nişanyan net bir cevap alamıyor. Yazar, timsah etinin caizliği gibi bir meselenin bile İslam fıkhı tarafından sistemli bir şekilde tartışılmasını, geleneğin hem en güçlü hem de en zayıf noktası olarak değerlendiriyor. Bu çaba, mirastan diş fırçalamaya, cinsel ilişkiden beslenmeye kadar hayatın her alanını rasyonel bir hukuk çerçevesine oturtmayı hedefleyen sofistike ve iddialı entelektüel bir uğraştır. Fakat her detayı katı kurallara bağlama girişimi, sonuçta absürt noktalara ulaşmış ve 'Etiyopyalılar yiyor, bizim neyimiz eksik' tepkisiyle İslam entelektüel geleneğinin çöküşüne yol açmıştır. 19. yüzyılda da İslam fıkhı, bu şekilde bir hukuk öğretisi olarak sürdürülmekten vazgeçilmiştir.