Suudi Arabistan neden değişti, moderleşme her zaman sekülerleşme mi

Suudi Arabistan'daki toplumsal dönüşüm Muhammed bin Selman'ın veliaht olmasıyla radikal bir proje olarak başlasa da, asıl temelleri 1950'lerden özellikle 1973 petrol ambargosu sonrası zenginleşmeye dayanıyor. Muhafazakar yapı korunurken, kalburüstü sınıf çocuklarını batıya eğitime gönderdi ve bu kişiler yeni bakış açılarıyla ülkelerine döndü. Uzun yıllar temkinli ve yavaş bir değişim yaşandı; ancak bir noktada denge kırılarak hızlı bir kozmopolit dönüşüm başladı. Buna rağmen söylem düzeyinde İslami ideolojiden vazgeçildiğine dair belirti yok. Bu durum, 20. yüzyılın modernleşmeyi sekülerleşme ve batılılaşma ile eş tutan paradigmasının artık geçerli olmadığını gösteriyor. 21. yüzyılda Çin, Hindistan, Malezya, Afrika, Rusya ve Suudi Arabistan gibi ülkelerin kendine özgü modernleşme biçimleri ortaya çıkıyor ve sekülerlik olmadan modernleşmek mümkün hale geliyor.