Kadıköy Konsili sonrası Bizans'ta dini bölünme

Sevan Nişanyan, Bizans İmparatorluğu'nda Kadıköy Konsili sonrası yaşanan dini bölünmeyi anlatıyor. Mısır, Suriye ve Ermenistan vilayetleri İstanbul'un otoritesini reddederek zındık ilan edildi; onlar da İstanbul'u din dışı saydı. Bu ayrılıktan Kıpti, Süryani ve Ermeni kiliseleri doğdu. Asıl sebep, İsa'nın insani ve tanrısal doğası üzerine doktrin tartışması gibi görünse de, altta siyasi ve etnik gerilimler yatıyor. Ermeni Kilisesi bağımsızlığını korudu; Bizans, Ermenistan üzerinde fazla baskı kuramadı. Buna karşılık Mısır ve Suriye'deki yeni mezhepleri askeri güçle bastırmaya çalıştı ancak iki yüz yıl sonra bu bölgeleri kaybetti. Ayasofya'nın yıkılan kubbesini yeniden yapan mimarın bir Ermeni (Trdat) olduğu belirtiliyor.