Vicdani ret

Sevan Nişanyan, vicdani ret konusunu Osman Murat Ülke örneği üzerinden değerlendiriyor. Vicdani retçilerin kahramanlığını takdir etmekle birlikte, bunun Türkiye’nin modernleşme sürecinde ortaya çıkan bir kriz olduğunu belirtiyor. Hristiyan ülkelerde köklü bir gelenek olan vicdani ret, Müslüman-Türk geleneğinde askerlikle özdeşleşen cihat anlayışı nedeniyle yoktur. Türkiye’nin Batılılaşma çabası, Ziya Gökalp’in 'onların kültürünü alalım ama kendi kimliğimizi kaybetmeyelim' ikileminde tıkanmıştır. Günümüzde orduların profesyonelleşmesiyle vicdani ret sorununun önemini yitirdiğini düşünen Nişanyan, yine de zorla askerliğe karşı bir insan hakkı olarak vicdani reddi savunuyor. Buna karşın, genç erkeklere kendini ve toplumu tanıma deneyimi olarak askerlik yapmalarını tavsiye ediyor.