Amerikalı vaizin Eleşkirt gezisi

Sevan Nişanyan, 1831'de Erzurum taraflarından İran'a geçen Amerikalı bir misyonerin seyahat notlarını aktarıyor. Misyoner, Molla Süleyman köyünde bir Katolik Ermeni papazın evinde konaklıyor. Yer altındaki ahırda 60 inekle birlikte kaldıkları geceyi anlatıyor; havalandırma için yalnızca bir el büyüklüğünde delik var, buradan buz gibi hava ve rutubet giriyor. Ev sahibi papaz sadece Kürtçe biliyor, tercümanla anlaşıyorlar. Notlardan çıkan ilginç bir detay: 1829'da bölgedeki Ermeni halkın kitlesel olarak Rusya'ya göç ettiği, köylerin ıssızlaştığı; ancak bu köy Katolik olduğu için göçmemiş. Hatta papaz, kalan Gregoryen Ermenileri 'Ya Katolik olsunlar ya gitsinler' diye hükümete şikayet etmiş. Nişanyan, bu ayrıntının şaşırtıcılığını vurguluyor.