Cromwell'den Napolyon'a Ülkücü Ruh Arayışı

Sevan Nişanyan, konuşmasında Cromwell'in monarşiyi devirip kurduğu "erdem cumhuriyeti"nin totaliter yönlerine dikkat çekerek, bu dönemde Hristiyanlığın yerini alacak yeni ülküler arayışını anlatıyor. Aydınlanma çağına gelindiğinde (Gibbon dönemi), Hristiyanlığın etkisini yitirmesiyle İngiltere'yi yeniden canlandıracak ülkücü bir ruh arandığını, bu ruhu Fransız Devrimi ve Napolyon'da bulduklarını belirtiyor. Nişanyan, Roma'nın yaklaşık 1500 yıl süren gerileyişinin 1453'te sona erdiğini hatırlatırken, Gibbon'ın Fatih Sultan Mehmet tasvirini tartışmaya açık bir şekilde naklediyor.