Sömürgeci-ezilen ikilemi ve sol düşüncenin sınırları

Sevan Nişanyan, Frantz Fanon'un başlattığı ve Jean-Paul Sartre'ın parlatıp günümüz sol düşüncesine hâkim kıldığı sömürgeci-ezilen (ezen-ezilen) ikilemini değerlendiriyor. Bu perspektifin 1920'lerden 1970'lere kadar anti-kolonyalist ve anti-emperyalist solun temel gündemini oluşturduğunu, çünkü o dönemde İngiltere ve Fransa gibi büyük sömürge imparatorluklarının dünya haritasının büyük bölümünü işgal ettiğini belirtiyor. Bu sömürge sisteminin sürdürülemez, ayıp ve utanç verici olduğu fikrinin geniş kitlelerce paylaşıldığını ve asıl tartışmanın bu imparatorlukların nasıl tasfiye edileceği olduğunu vurguluyor. 1960'ın bir dönüm noktası olduğunu, bu tarihten itibaren İngiltere ve Fransa'nın Afrika'daki sömürgelerinden çekildiğini, Hindistan'ın 1949'da bağımsızlığını kazandığını, Hollanda'nın Endonezya'dan çıktığını ancak Cezayir gibi bazı yerlerde çatışmalar yaşandığını anlatıyor. Nişanyan, bu modelin tarihi ve bugünü açıklamak için yeterli olup olmadığı sorusuna cevaben, bunun belli bir dönemin tipik görüşü olduğunu ve sınırlarını tarihsel bağlam içinde ele almak gerektiğini ima ediyor.