Batı Anadolu Rum İskanları ve Şirince Tarihi

Sevan Nişanyan, Şirince köyündeki Rumların Türkçe konuşmasının tarihsel arka planını açıklıyor. Köyün 1790 civarında iskân edildiğini, gelen Rumların baştan itibaren Türkçe konuştuğunu ve 19. yüzyıl sonunda tamamen Türkofon olduklarını belirtiyor. Anadolu'daki Rumların büyük çoğunluğunun ortak dilinin Türkçe olduğunu, İzmir'de çarşı dilinin Rumca olmasının ise 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başında ekonomik kalkınma ve gayrimüslimlerin köyden kente göçüyle ortaya çıkan yeni bir durum olduğunu vurguluyor. 18. yüzyılda Ege'deki anarşi döneminin ardından Osmanlı Devleti'nin merkezî otoriteyi sağlaması sonucu tarımın geliştiğini, ancak yerel Türklerin çalışmak istememesi üzerine 1820'lerden itibaren devletin adalardan ve diğer bölgelerden Rum ithal ederek yeni köyler kurduğunu anlatıyor. Bu köylerden yetişen Rumların iki-üç kuşak sonra İzmir'e taşınmaya başladığını, şehirli davranışlarıyla hak ve servet talep eden bu topluluğun 20. yüzyıldaki trajedilerin zeminini hazırlayan etkenlerden biri olduğunu düşünüyor.