Pomaklar kim

Sevan Nişanyan, Türkiye'deki Pomak toplulukları hakkındaki bilgilerin çoğunun polemik literatürü ve yalanlarla dolu olduğunu belirtiyor. Pomakların kökenini merak edenlere, İstanbul'dan iki saat mesafedeki Rodop Dağları'na giderek bizzat araştırma yapmalarını tavsiye ediyor. Bu bölgede, Yunanistan tarafındaki köylerin boşaldığını, buna karşılık Bulgaristan tarafındaki Arda gibi kasaba ve köylerde Pomak kültürünün izlerinin sürülebileceğini anlatıyor. Tanımlayıcı iki temel özellik olarak Pomakların ana dilinin Bulgarca olduğunu ve duygusal olarak kendilerini hep Türklüğe özdeşleştirip fırsat buldukça Türkleştiklerini vurguluyor. Türkiye'de 'Pomak' olarak anılan zümreyi üç ana gruba ayırıyor: Balkan Savaşı sonrası ve 1923 mübadelesiyle gelen Rodop Pomakları; 1877-78 Osmanlı-Rus Harbi sırasında Orta ve Kuzey Bulgaristan'dan (Elena, Razgrad civarı) göçenler; ve Makedonca konuşup Yunanistan'ın kuzeybatısındaki Karacaova bölgesinden gelerek Türkiye'de Pomak olarak anılan Torbeşler. Türkiye'deki Pomak nüfusunun yüz binler seviyesinde olduğunu ve çoğunluğunun Marmara Bölgesi'ne yerleştiğini de sözlerine ekliyor.