Osmanlı'da Eyaletlerin Fiili Bağımsızlığı

Sevan Nişanyan, Osmanlı sisteminin eyaletlerde yüzyıllar boyunca ekonomik, sosyal ve kültürel bir çöküş yarattığını, ancak 19. yüzyıla kadar bağımsızlık girişimlerinin neredeyse hiç görülmediğini belirtiyor. Mısır örneğinde, Napolyon'un seferi sırasında bölgenin zaten Osmanlı'dan kopuk olduğunu, 18. yüzyılda Mehmed Ali Paşa ile fiili bağımsızlığa ulaştığını anlatıyor. Benzer şekilde Adana'da Kozanoğlu, Bergama'da Karaosmanoğlu, Balkanlar'da Tepedelenli Ali Paşa gibi yerel güçlerin kendi dış politikalarını yürüttüğünü ve Osmanlı'ya bağlılığın şüpheli olduğunu vurguluyor. Doğubeyazıt'taki İshak Paşa Sarayı'nın ise hem Osmanlı'ya hem İran'a meydan okuyan bir imparatorluk iddiası taşıdığını söyleyerek, 1700'lerden itibaren Osmanlı'da siyasi bir dağılma sürecinin yaşandığını ifade ediyor.