Şeytanın Kökeni ve İşlevi

Sevan Nişanyan, şeytan kavramının Tevrat'ta ilk kez milattan önce 5. yüzyılda, Babil sürgünü sonrası Pers etkisiyle yazılan Zekeriya Peygamber kitabında ortaya çıktığını anlatıyor. Tevrat'ın daha eski ana bölümlerinde, Davut'un Mezmurları'nda veya sürgün öncesi peygamberlerde şeytandan hiç söz edilmezken, bu kavramın aniden belirmesi dikkat çekicidir. Bunun sebebi, Pers İmparatorluğu'nun Zerdüşt inancındaki iyi tanrı-kötü güç düalizmidir. Yahudi düşüncesi, yenilgi ve sürgünle sarsılan 'her şeye kadir tanrı' inancının yarattığı kötülük problemini, İran'dan aldığı bu etkiyle çözmeye çalışmıştır. Tek tanrı düşüncesine, tanrı olmayan ama kötülüğü temsil eden 'şeytan' fikri eklenerek 'bir buçuk tanrı' modeli geliştirilmiştir: Mutlak güç sahibi bir Tanrı ve sonunda yenilmesi mukadder olan Şeytan. Bu formül daha sonra Hristiyanlık ve Müslümanlığın da temelini oluşturmuştur.