Penderecki'nin Keşfi ve Polonya'da Dinin Direnişteki Rolü

Sevan Nişanyan, 1980'lerin başında Polonyalı çağdaş klasik müzik bestecisi Krzysztof Penderecki'yi keşfedişini ve bu keşfin kendi düşünce dünyasındaki etkilerini anlatıyor. Penderecki'nin son derece dindar bir Süryani Katolik olmasına ve dinî müzikler (örneğin Aziz Luka'ya göre Pasyon) yazmasına rağmen modern, alışılmadık bir tarzı olduğunu belirtiyor. 1982-83 yıllarında Polonyalı bir sinemacı oda arkadaşıyla yaşadığı bir anıdan yola çıkarak, Demir Perde arkasındaki Doğu Avrupa'da komünizme karşı direnişin temelini Katolik inancının oluşturduğunu; entelektüellerin bile 'din eşittir gerilik, bilim eşittir ilericilik' kalıbının tersini savunduğunu fark ettiğini dile getiriyor. Bu deneyimin, 'Türkiye'de İslam zannedildiği kadar felaket bir şey olmayabilir mi?' sorusunu kafasında ilk filizlendiren anlardan biri olduğunu ifade ediyor.