Topal Osman'ın çete faaliyetleri ve Karadeniz Rum katliamlarındaki rolü

Sevan Nişanyan, Topal Osman'ın kimliğini ve faaliyetlerini anlatıyor. Giresunlu küçük çaplı bir mafya lideri olan Topal Osman, İttihat ve Terakki'nin Teşkilat-ı Mahsusa'sına katılıyor. 1914 sonu veya 1915 başında Trabzon Hapishanesi'ni basarak mahkûmları salıyor ve bir çete kuruyor. Bu çete, Ermeni tehciriyle eşzamanlı olarak gerçekleşen Rum katliamında başrol oynuyor. Trabzon, Samsun, Ordu gibi bölgelerde Rum köylerini basıp insanları öldürüyor, önde gelen Rum şahsiyetlerini terörize ediyor; en sık kullanılan yöntemlerden biri insanları sandallarla denize açıp sandalları batırmak. Yağma ve soygunculukla kişisel servet oluşturan Osman, devlet teşvikiyle ama 'yakalanırsan seni tanımayız' anlayışıyla hareket ediyor. Giresun Reji Müdürü'nün raporlarına göre, ordudan alınan buğdayları sahte belgelerle satma, Rumlardan gasp ettiği arazileri pay etme, Koçgiri İsyanı'nda gasp ettiği hayvanları fahiş fiyatla satma, tefecilik ve fabrika gaspı gibi işler yapıyor. Nişanyan, bu olayların tüm Türkiye'de yaşandığını ve Milli Mücadele'nin, 1913'te başlayan Rum-Ermeni etnik temizliğinin sürdürülüp sonuçlandırılması ve düşman ilan edilenlerin mallarının gasp edilerek kişisel servet yaratılması hadisesi olduğunu vurguluyor. Kaynak olarak Nakiyettin Efendi'nin raporu, Kazım Karabekir ve Rauf Bey'in anılarındaki satır araları bilgileri gösteriyor.