İçki ile medeniyet arasındaki ilişki

Sevan Nişanyan, içkinin yasaklandığı veya kontrolsüzce teşvik edildiği yerlerde medeniyetin gelişmediğini belirtiyor. İçki yasağı olan toplumlarda uyuşturucu kullanımı, özellikle esrar, patlar; bu Osmanlı ve İslam toplumlarında da görülmüştür. Ayrıca içki yasağı pratikte imkânsızdır, İran örneğinde olduğu gibi yasaklara rağmen tüketim yaygındır. Evde içki üretmek kolaydır, şarap üzüm olan her yerde kendiliğinden oluşur. Bu nedenle içkiyi yasaklamak salatalık turşusunu yasaklamak gibidir; bu konularla fazla kafa yormamak gerekir.