Sarıkamış Harekâtı

Sevan Nişanyan, Sarıkamış Harekâtı'nı değerlendiriyor. Enver Paşa'nın Aralık 1914'teki saldırısı, yazlık kıyafetli ve yetersiz donanımlı 90 bin askerin Allahuekber Dağları'nda donarak ölmesiyle sonuçlanmış, büyük bir trajediye dönüşmüştür. Harekâtın iki temel gerekçesi vardır: Birincisi, Rusların beklenen taarruzuna karşı önleyici hamle yapmak; ikincisi, Almanların Schlieffen Planı çerçevesinde, Fransa cephesinde sıkışan Almanya'nın yükünü hafifletmek için Rusları arkadan vurma stratejisidir. Bakü petrolleri gibi ideolojik hedefler ikincil kalmıştır. Plana göre Sarıkamış'ı arkadan dolanarak kuşatma amaçlanmış ancak mevsim koşulları ve ani kar fırtınası (-40°C) bu çılgın girişimi felakete çevirmiş, Osmanlı ordusunun neredeyse tamamı yok olmuştur. Neticede, başarılı olsaydı bir askeri deha sayılacak Enver Paşa, tarihin en ağır eleştirilerine hedef olmuştur.