Menzil tarikatı meselesi

Hayır, Menzil’de tövbe vermedim. Yıllar önce sadece turist olarak ziyaret ettim. Ama genel olarak dini cemaatler ve dinin özü olan sadakat, bağlanma meselesi her zaman ilgimi çekmiştir. Bunun, insan psikolojisinin en ilginç boyutlarından biri olduğunu düşünüyorum. Geçtiğimiz hafta vefat eden Menzil şeyhinin (Gavs) inanılmaz bir sevgi seliyle uğurlanması bu yüzden önemli. Cezaevinde yıllar geçirmiş biri olarak, bu yapıların işleyişini az çok bilirim. Zaman zaman acımasız bir teşkilata dönüştükleri, siyasi kadrolarla iç içe oldukları ve devletten destek gördükleri ortada. Buna hiç kuşku yok. Fakat unutulmaması gereken bir gerçek var: Milyonlarca insan bu yapılara canı gönülden, kalpten bağlanmış. Bu fenomeni anlamazsanız, "bizim sürüdeki koyunlar iyidir, öbür sürüden nefret ederiz" gibi ilkel bir bakış açısına saplanırsınız. Eğer insanı anlamak istiyorsanız, bu bağlanmanın sizi hayrete düşürmesi ve ilginizi çekmesi gerekir. Hayatınızın bir döneminde gidip "Beni de aranıza alın, sizi tanımak istiyorum" demezseniz, bana göre yetersiz bir insansınız. Evet, her dinde bu bağlanma hadisesi vardır. Batı dillerindeki "religion" (din) kelimesi, Latincede "bağlanmak" anlamına gelen "ligare" fiilinden gelir. Dinin özü sadakattir; bir mürşide ve cemaate kayıtsız şartsız bağlanmaktır. "Fiziksel olarak bağlanma"nın ne olduğunu bilmiyorum, iple mi bağlanıyorlar? Bu bağlanmanın sakıncalarını bilmeyen biri değilim. Bir cemaat oluşturduğunuzda bunu melekler katında değil, bu dünyada yaparsınız. Sosyal, siyasi, finansal ve hatta askeri güç elde edersiniz. Güç ise insanı her zaman bozar. Gücü korumak için diğer güçlerle mücadele etmek zorunda kalır, fani dünyanın gailelerine boğazınıza kadar batarsınız. Bu hep böyle olmuştur; Hristiyanlıkta da Budizmde de. Budizm, bu dünyayla ilgisini kesenlerin dinidir ama gidin bir Budist manastırında insanlarla tanışın, siyasi güç mücadelesiyle karşılaşırsınız. Ben manastır müessesesinin insanlığı ileri taşıyan önemini biliyorum. O yüzden bu olaylara daha esnek, daha geniş bir perspektiften bakabilmek lazım. Ayrıca, vefat eden muhteremin sakalı da bayağı güzel bir sakaldı, onu da belirtmiş olalım.