Gürcülerin İslamlaşma Tarihi

Sevan Nişanyan, Gürcülerin İslamlaşmasının tek bir kırılma anından ziyade bölgelere ve dönemlere göre farklılaşan bir süreç olduğunu anlatıyor. 1400'lerden itibaren Gürcistan'ın üç parçaya (Tiflis, Kutais ve Çıldır Atabeyliği) bölündüğünü belirtiyor. Asıl kırılma, 1540'larda Osmanlı'nın Çıldır Atabeyliği'ni (sonradan Ahıska) ele geçirmesiyle yaşanıyor. Bölgede zaten var olan İslam eğilimi, beylerin Mustafa Paşa gibi isimler almasıyla topluca Müslümanlaşmaya dönüşüyor. Yer adlarının tamamının Gürcüce kalması, bu toplumun göç etmediğini, zamanla Türkleştiğini ve Cumhuriyet döneminde 'Ahıska Türkü' kimliğini benimsediğini gösteriyor. Tiflis Gürcüleri ise İran etkisiyle Şiiliğe yönelmiş, ancak 1795'teki İran katliamından sonra Hıristiyanlık ağır basmış. Karadeniz sahili Gürcüleri (Acaralılar) ise ne Hristiyanlığı ne Müslümanlığı ciddiye almış, 19. yüzyılda büyük ölçüde İslamlaşmış. 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı sonrası Acaralılar, Ordu, Samsun, Giresun'a, oradan da batı illerine göç etmiş; Türkiye'de yarım milyon civarında Gürcü kökenli nüfusun çoğunluğunu oluşturuyorlar. Ahıskalılar ise daha eski bir tarihte İslamlaşan, tamamen ayrı bir topluluk olarak tanımlanıyor.