Müslüman Hıristiyan birlikte yaşanan yerlerde Müslümanların egemenliği

Sevan Nişanyan, Müslümanların yönetici sınıf olduğu coğrafyalarla, azınlık olarak yaşadıkları yerler arasındaki farkı tarihsel bir çerçevede anlatıyor. İslam'ın Balkanlar, Anadolu, Kuzey Afrika gibi bölgeleri fetih yoluyla, askeri kolonizasyonla ele geçirdiğini; bu topraklarda uzun süre Müslümanların sayıca azınlıkta olmasına rağmen silah taşıma ve yönetme tekelini ellerinde tutarak haraç sistemiyle yerel halkın artı değerine hükmettiğini belirtiyor. Buna karşılık Etiyopya, Sri Lanka, Endonezya gibi yerlere Müslümanların fatih olarak değil tüccar olarak gittiğini; buralarda siyasi egemenliğin Hristiyan veya Budist çoğunlukta olduğunu, Müslümanların ise tıpkı Osmanlı'daki Ermeniler gibi çarşı, esnaf ve ticaretle uğraşan eğitimli, kibar bir azınlık rolü üstlendiğini somut gözlemleriyle aktarıyor.