Türk mitolojisi nedir

Sevan Nişanyan, "Türk mitolojisi" olarak sunulan kitapların içeriğini sorguluyor. Bu alana merak salıp kişi adları sözlüğü yaparken derinlemesine incelediğini belirtiyor. Anlatılanların temelinin, 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başında özellikle Rus (Radloff gibi) ve Alman araştırmacıların Altay dağlarındaki pagan Türk toplulukları arasında yaptıkları masal derlemelerine dayandığını söylüyor. Bu derlemelerin dipnotları takip edildiğinde kaynağın hep aynı bölgeye çıktığını vurguluyor. Ancak bu malzemenin üzerine bol miktarda "palavra sosu" döküldüğünü; bir cümleden yola çıkılarak Yunan mitolojisi, Dede Korkut hikayeleri gibi farklı kaynaklardan eklemeler yapılıp süslü bir "çorba" haline getirildiğini ve ticari amaçla kitaplar yazıldığını ifade ediyor. Nişanyan, tüm eski kültürlerde bulunan, olağanüstü özelliklerle bezenmiş ecdat hikayeleri (şecere anlatıları) ile modern mitoloji kitaplarını ayırıyor. Türklerde de Şecere-i Terakime, Oğuz Kağan Destanı gibi kaynaklar olduğunu, ancak günümüzde yapılanın Altay masallarındaki bir "Kayra" isminden yola çıkarak tüm eski Türklerin buna taptığı sonucuna varmak olduğunu eleştiriyor. Altay Türklerinin bin yıl öncesinin saf ve bozulmamış temsilcileri olarak kabul edilmesini hatalı buluyor. Tıpkı müzik gibi, ateş başında anlatılan bu masalların da Budist, Moğol veya Arap etkilerine açık olduğunu, dedelerin duydukları çeşitli hikayeleri harmanlayarak repertuarlarına kattığını, bu nedenle %100 saf bir geleneksel anlatıdan söz edilemeyeceğini belirterek sözlerini sonlandırıyor.