Sosyalizmin sonu üzerine tartışmalar

Sevan Nişanyan, sosyalizmin ve solculuğun tarihsel bağlamını ve günümüzdeki geçerliliğini ele alıyor. Sosyalizmin, 19. yüzyılda ortaya çıkan ve 20. yüzyılın ilk yarısında kısmi başarılar gösteren bir ideoloji olduğunu, ancak 1970'lerden sonra 'son kullanma tarihi'nin dolduğunu, artık ne bir proje ne de bir ihtimal olarak var olduğunu belirtiyor. Solculuğun kökenlerini Fransız İhtilali'ne ve 1848 hareketlerine dayandırarak, başlangıçta monarşi, aristokrasi ve kilise ittifakıyla temsil edilen kurulu düzene karşı, aklı ve halkı öne çıkaran entelektüel bir isyan olduğunu anlatıyor. Marx ve diğer düşünürlerin, 1848 başarısızlığı sonrası, büyüyen işçi sınıfının isyan potansiyelini devrim için kullanma stratejisine yöneldiğini, ancak bu işçi sınıfının ve sendikal yapının günümüzde tamamen ortadan kalktığını vurguluyor. Nişanyan, bugün eski 'ilerici' akıl, bilim ve sekülerlik temalarının, büyük şirketler, bürokrasiler ve elit üniversiteler eliyle yeni bir oligarşi ve iktidar odağı haline geldiğini, bu kesimlerin sansür gücünü elinde tutarak düzenin ta kendisi olduğunu, dolayısıyla solun anti-otoriter anlamını yitirdiğini iddia ediyor. Sınıflar arası gerilimin nasıl sonuçlanacağına dair ise 'en ufak bir fikrim yok' diyerek belirsizliği kabul ediyor.