Hegel'in felsefesi boş laf mı

Sevan Nişanyan, bir sohbet sırasında "Hegel baştan aşağı boş laftır" şeklinde manşetleştirilen sözünün arka planını açıklıyor. Üniversite yıllarında Hegel metinleri üzerine yoğun çalıştığını ve Hegel'in kuşkusuz çok büyük bir düşünür olduğunu belirtiyor. Ancak Hegel felsefesini, bir adım ileri bir adım geri yöntemiyle işleyen ve nihayetinde başlangıç noktasına dönen devasa bir "boş laf katedrali" olarak niteliyor. Hegel'in, felsefe tarihindeki çözülememiş ikilemlerin her iki tarafını da haklı çıkarmaya çalıştığını, siyahla beyazın, artıyla eksinin birbirini götürdüğü bu yaklaşımın sonucunda kocaman bir "hiç" kaldığını söylüyor. Buna karşın, Hegel'in düşünce kıvraklığı, zenginliği ve zekâ gücünün muazzam olduğunu; ondan pek bir şey öğrenmese de o büyük zekânın karşısında bulunmanın lezzetini tattığını ve bu sözün bir küçümseme olmadığını vurguluyor.