Ortaçağda güçlü kadınlar

Sevan Nişanyan, 12-13. yüzyıl Anadolu'sundaki güçlü kadınlara örnek olarak Konya Selçukluları döneminde siyasi nüfuzu olan Gürcü Hatun ve Sultan I. Alp Arslan'ın annesini gösterir. Asıl çarpıcı bulduğu nokta, Gevher Nesibe gibi kendi servetleriyle hastane, medrese ve imalathane kuran çok sayıda kadının varlığıdır; zira İslam hukukunda vakıf kurabilmek için kişinin kendi mal varlığına sahip olması şarttır. Gerçek toplumsal imajı anlamak için ise dönemin edebiyatına bakmak gerektiğini vurgular. 15. yüzyılda kaleme alınmış, içinde kadın kahramanların da olduğu 24 macera hikayesinden oluşan anonim bir derleme ile Mercimek Ahmed'in çevirdiği Kabusnâme'deki kadın imajının, bilinen kalıpların aksine entrikacı, iş kuran ve cinselliğe düşkün karakterler olduğunu belirtir. Binbir Gece Masalları'nı da bu çerçevede önererek, bu eserlerin dönemin insanlarının dinlemekten hoşlandığı gerçek kadın portresini yansıttığını ve bu metinleri okuyarak kalıplaşmış düşüncelerden kurtulmak gerektiğini ifade eder.