Roma'nın Hristiyanlığı Benimsemesinde Dönüm Noktası

Sevan Nişanyan, bu sorunun bir kitap yazmayı gerektirecek kadar ağır olduğunu ve kendi uzmanlık alanı olmadığını belirterek söze başlıyor. Özetle şunları anlatıyor: Roma yönetici zümresi, Hristiyanlığa başlangıçta seve seve değil, muazzam bir direniş gösterdi. Toplumda geniş kesimlere yayıldıktan sonra bile bu dini bastırmak için çok ağır ve ciddi bir mücadeleye giriştiler. Bu mücadelenin son ve en kanlı hamlesi, 300-305 yılları arasında İmparator Diocletianus'un başlattığı büyük baskı politikasıydı; imparatorluk sathından Hristiyanlığı silmek amacıyla, dininden vazgeçmeyen herkesi işkencelerle katletme kararlılığı gösterdiler. Ancak kıra kıra bitmeyeceğini anladılar ve imparatorluk sarsılma noktasına geldi. Kilit kırılma, Diocletianus'un tahttan çekilmesini takip eden iç savaş döneminde yaşandı. İç savaşın taraflarından biri olan Konstantin, kendisinden daha güçlü orduları yenebilmek için 312 yılındaki Milvian Köprüsü Savaşı'nda Hristiyanların desteğini alma yoluna gitti. Nişanyan, tarihte eşi görülmemiş bu baskı döneminde yüz binlerce insanın öldürüldüğünü (bu rakamların Hristiyan propagandasıyla abartılmış olabileceğini de ekleyerek) ve bunun üzerinden sekiz yıl geçmeden yaşanan bu siyasi manevranın, Roma'nın Hristiyanlığı benimsemesindeki asıl dönüm noktası olduğunu vurguluyor.