Arapkir ve Eğin

Sevan Nişanyan, 2017'de yazdığı bir yazıda Arapgir ve Eğin'in (Kemaliye) iki özel memleket olduğunu belirttiğini, ancak bu ifadenin bağlamını tam hatırlamadığını söylüyor. Tahminine göre bu özellik, her iki yerin de tarihi Ermeni ülkesinin sınırının hemen dışında bulunmasından kaynaklanıyor olabilir. Bu coğrafya, Urartulardan itibaren binlerce yıl boyunca şekillenmiş, ancak Ermeni ülkesinin sınırları içinde yer almamıştır. 11. yüzyılın ilk yarısında, Türklerin gelişinden hemen önce bu iki bölgeye büyük bir Ermeni göçü yaşanmış ve buralar ikincil bir vatan olarak iskân edilmiştir. Türkler geldiğinde ve hatta 17-18. yüzyıllara kadar Arapgir ve Eğin'in yerli nüfusu büyük ölçüde Ermeni olarak kalmıştır. Bunlar 11. yüzyılda bölgeye yerleşen Ermeni kolonileridir. Zamanla bu nüfusun bir kısmı Müslüman olup Türkleşmiş, Müslüman Türklerle evlilik ve aile ilişkileri kurarak Türk kimliğine karışmıştır. 20. yüzyıl başında Arapgir'de Ermeni nüfusu yaklaşık %40, Eğin'de ise %25-30 civarındaydı. 1915'te bu nüfus radikal biçimde azaltılmış ancak tamamen sıfırlanmamıştır. 1960'lara kadar her iki ilçede de az sayıda Ermeni nüfus varlığını sürdürmüş, hatta Arapgir'de günümüzde bile birkaç Ermeni'nin yaşıyor olabileceğini düşünmektedir. Nişanyan, eşinin anneannesinin babası tarafından kısmen Arapgirli olduğunu da ekler.