Çaldıran Savaşında Şah İsmail Neden Kaybetti

Sevan Nişanyan, Çaldıran Savaşı'nı Şah İsmail'in kazanması halinde ne olacağı sorusuna net bir yanıt veremeyeceğini belirterek, asıl ilginç olanın savaşın teknolojik ve ekonomik sonuçları olduğunu vurguluyor. Osmanlı'nın büyük piyade orduları ve etkili topçu ateşine dayanan yeni nesil savaş usulü karşısında, İran'ın geleneksel süvari ordusunun hezimete uğramasının kaçınılmaz olduğunu söylüyor. Bu zaferin siyasi sonuçlarından ziyade, aşırı pahalı ve büyük bir daimi orduyu besleme zorunluluğunun Osmanlı'yı totaliter ve merkeziyetçi bir ekonomi yönetimine ittiğini ve sonuçta imparatorluğun içinin boşalarak çöküşüne yol açtığını iddia ediyor. Konuşmanın sonunda, güncel bir siyasi gelişmeyle ilgili soruyu ise 'hiçbir şeye yol açmaz' diyerek yanıtlıyor ve bu durumun belki de bir siyasi partinin miadının dolduğuna işaret eden hayırlı bir gelişme olabileceğini ekliyor.