Anadolu'da Büyük Şehirlerin Geç Oluşma Sebepleri

Sevan Nişanyan, Anadolu'da neden son 100 yıla kadar İstanbul dışında büyük şehir bulunmadığı sorusunu tarihsel bir bakışla yanıtlıyor. Geçmişte şehirlerin büyümesinin temel nedeninin güçlü merkezî devletlerin, sarayların yarattığı rant ve patronaj olduğunu belirtiyor. İstanbul’un dünyanın en büyük şehirlerinden biri olarak her zaman bu rolü üstlendiğini, Almanya gibi merkezî devletin olmadığı yerlerde ise büyük şehirlerin çok geç ortaya çıktığını örnekliyor. 19. yüzyılın ikinci yarısında sanayileşmeyle birlikte yeni bir dinamik doğmuş; Türkiye’de ise 20. yüzyılın ikinci yarısında bilinçli politikalarla taşranın yoksullaştırılması sonucu köylülerin iş bulmak için şehre göç etmesiyle büyük şehirler oluşmuştur. Sonuç olarak, İstanbul tarih boyunca ülkenin kaynaklarını ve insanlarını kendine çeken tek merkezken, sanayi devrimiyle Anadolu’da da büyük şehirler gelişmeye başlamıştır.