Varak Dağı'nda Haçın Keşfi ve Manastır

Sevan Nişanyan, 653 yılında Varak Dağı’nda kutsal haçın ikinci kez mucizevi bir şekilde keşfedilmesini anlatıyor. Bu tarih, Müslüman fetihlerinden sadece 11 yıl sonrasına denk gelir; bölge halkı İslam dinine başarılı bir şekilde direnebilmiş ender topluluklardan biridir. Keşif, Ermenilerin “Müslüman olmayacağız, direneceğiz” kararlılığının ve yeniden doğuşunun simgesi olarak yorumlanır. Tam da bu direniş iradesinin ortaya çıktığı noktada Tanrı’nın onlara hakiki haçı nerede bulacaklarını bildirdiğini belirtir. Daha sonra Van bölgesinin o zamanki hükümdarı Senekerim Ardzruni, burada büyük bir manastır inşa ettirir. Nişanyan, Van’ın doğusundaki bu muazzam yapı kompleksinin fotoğrafını ekrana yansıtarak, yapının Akdamar Kilisesi’ni de inşa ettirenlerle bağlantısına dikkat çeker.