Tasavvuf ve Mistisizmin Evrensel Temelleri

Sevan Nişanyan, tasavvuf ve mistisizmin evrensel temellerini ele alıyor. Konuşmasında, Tanrı'nın 'sudur' (emanasyon) yoluyla varlığa akması fikrinden hareketle gelişen ontolojiye değiniyor; İran tasavvufunun (özellikle Sadi Şirazi) Goethe ve Emerson gibi Batılı aşkıncı şair/düşünürleri etkilediğini belirtiyor. Alman mistisizminin Orta Çağ'daki köklerine inerek Meister Eckhart'ın 'beni arındırma' (Gelassenheit) anlayışının tasavvufi karakterine ve Kilise tarafından vahdet-i vücutçu bulunup soruşturulmasına dikkat çekiyor. Ren mistiklerinin Luther'i etkilediğini, içsel dünyaya yöneliş ve Tanrı'yla aracısız ilişki vurgusunun tüm büyük dinlerde (antik Yunan felsefesi, Hint ve Budist gelenek) mevcut olduğunu savunuyor.