Quaker Mezhebi ve Köleliğin İlk Yasaklanması

Sevan Nişanyan, İngiltere'de 17. yüzyılda ortaya çıkan ve 18. yüzyılda güçlenen Quaker (Kuaker) mezhebini anlatıyor. Bu mezhebi, Türkiye'deki Alevi ve Bektaşilere benzeterek, mevcut dini otoriteyle arası iyi olmayan, muhalif ve ahlakçı bir topluluk olarak tanımlıyor. Quaker'ların köleliğe baştan beri karşı olduğunu ve ABD'nin 13 eyaletinden biri olan Pensilvanya'nın onlar tarafından kurulduğunu, Philadelphia'nın bir Quaker kenti olarak köleliği en başından yasakladığını belirtiyor. Bu durumun, Amerikan Bağımsızlık Savaşı'nda öncü bir rol oynadığını ve Benjamin Franklin'in de bu süreçte etkili olduğunu düşünüyor. Köleliğin yasaklanmasının dünya tarihinde bir ilk olduğunu vurgulayarak, köleliğin aslında insanlığın medenileşmeye başlamasıyla eş zamanlı, her toplumda var olmuş bir olgu olduğunu; savaşlarda esirleri öldürmek yerine 'işimize yarar' düşüncesiyle sağ bırakma pratiğinden doğduğunu ifade ediyor.