Firdevsi'nin Şehname'si ve Türk-İran İlişkisi

Firdevsî'nin Şehnamesi, özellikle Türklerin ve İranlıların kardeşliğini anlatan Tur ve İrec hikâyesi, tarihî bir olayı değil, ideolojik bir çerçeveyi yansıtır. Eser, bir Türk hükümdarı olan Gazneli Mahmut'a sunulmuş, ancak İran millî ideolojisinin temelini oluşturmuştur. Bundan sonraki 250 yıl boyunca, Çin'den Anadolu'ya uzanan geniş bir coğrafyada, askerî yönetici sınıf Türklerden oluşurken, kültür, yönetim, şiir ve bürokrasi dili Farsça; bilim ve din dili ise Arapça olan ortak bir simbiyotik yapı ortaya çıkmıştır. Bu yapı içinde Turanlılar (Türkler) onurlu bir düşman olarak görülmüş, İran ise üstün kabul edilmiştir. Dolayısıyla Şehname'deki anlatı, bir tarih anlatısı olarak değil, dönemin siyasi ve kültürel ideolojisini ortaya koyan bir değer yargıları sistemi olarak okunmalıdır.