Çanakkale savaşında Atatürk'ün rolü

Sevan Nişanyan, Atatürk'ün Çanakkale Zaferi'ndeki rolünü değerlendirirken, öncelikle savaşın iki aşamalı yapısına dikkat çeker: 18 Mart Deniz Savaşı ve ardından gelen Gelibolu Kara Savaşları. Deniz savaşının, Alman komutasındaki Osmanlı savunma sistemlerinin (mayınlar ve bataryalar) İngiliz-Fransız donanmasını püskürtmesiyle kazanıldığını belirtir. Kara savaşlarında ise genel komutanın Alman Liman von Sanders olduğunu, Mustafa Kemal'in ise bu komuta zinciri altında bir birlik komutanı olarak görev yaptığını vurgular. Mustafa Kemal'in bu savaşta sergilediği cesaret, asker sevkiyatındaki kararlılık ve etkili direniş sayesinde son derece başarılı bir genç subay olarak sivrildiğini, başarılarının İstanbul basını ve üstleri tarafından övüldüğünü ve bunun sonraki kariyeri için bir sıçrama tahtası olduğunu kabul eder. Ancak sorunun özüne dair net cevabı "Hayır"dır. Mustafa Kemal önemli ve başarılı bir rol oynamış olsa da, nihai stratejik kararları veren ve cepheyi yöneten üst komutan olmadığı için zaferin kaderini belirleyici tek aktör değildir. Dolayısıyla, "Atatürk'ün yerine bir başka komutan olsa sonuç değişir miydi?" sorusunun cevabı, onun cephedeki belirleyici bir komutan olmaktan ziyade, üstün başarı gösteren bir ast olduğu yönündedir.