Osmanlı Milletler Topluluğu ve Türkiye'nin geleceği üzerine

Sevan Nişanyan, Osmanlı Milletler Topluluğu fikrinin Türkiye'nin uzun vadeli ulusal stratejisinde kilit rol oynaması gerektiğini ancak bu vizyonun ilkel İslamcılık, Ertuğrul veya Abdülhamit mitleri üzerine kurulamayacağını vurguluyor. Osmanlı İmparatorluğu'nun esasen Bizans'ın devamı olduğunu, tarihsel olarak Balkanlar'dan Bağdat'a uzanan bölgede Bizans'ın yazdığı bütünleşme kitabını Osmanlı'nın devraldığını belirtiyor. Nişanyan, 19. yüzyılda İslami üstünlük temelinde tutunamayan bir imparatorluk modelinin 21. yüzyılda hayata geçirilemeyeceğini söylüyor. Buna karşın coğrafi konum, ticaret yolları ve organizasyon kapasitesi açısından Türkiye'nin merkezi bir ülke olduğunu ve başarısının herkesin yararına olacağını ifade ediyor. Bu konunun araştırılıp pratik olanaklarının irdelenmesi gerektiğini, bunun Türkiye'de yazılabilecek en ilginç kitap olacağını ancak kendi mizacına ve konumuna uymadığını, “evlerin camına taş atan çocuklardan” daha sorumlu kişilerin böyle bir çalışmayı yapmasının doğru olacağını belirtiyor. Son olarak, önümüzdeki dönemde muhalefetin etkisiz kalacağını, tek parti ya da bir buçuk parti rejiminin süreceğini ve işsiz kalacak muhalif kadroların belki bu tür bir çalışmaya yönelebileceğini ekliyor.