Tarih Türklerin gölgesi altında mı şekillenmiştir?

Sevan Nişanyan bu tip büyük ve tumturaklı tarih tezlerine genellikle mesafeyle yaklaşır. Lord Acton'ın sözünün, 19. yüzyıl Avrupa'sının Türk imgesine dair romantik bir abartı olduğunu düşünür. Tarihin yalnızca 'Türklerin gölgesi' altında şekillendiği fikrinin, ne Batı ne de Doğu tarih yazımında ayakları yere basan bir gerçekliğe denk düşmediğini; bunun daha çok edebi bir espri ya da retorik bir şıklık olarak okunması gerektiğini savunur. Soruda ima edilen 'bütçeden para alma' yollu komplo teorisine ise muhtemelen muzip bir dille yaklaşır; bir İngiliz lordunun Türk hükümetinden maaş alma ihtimalini, günümüz siyasi kutuplaşmasının ürettiği tipik bir refleks olarak nitelendirir.