İstiklal Harbi'nde Çerkeslerin rolü

Sevan Nişanyan, İstiklal Savaşı'nda Çerkezlerin rolüne ilişkin karmaşık tarihsel bağlamı özetliyor. 19. yüzyıl sonlarında Rumeli ve Kafkasya'dan gelen büyük göç dalgalarıyla ülkeye yerleşen bu iki kitlenin, gayrimüslimlerden arındırılmış İslam ve Türklük temelli yeni devletin inşasında itici güç olduğunu belirtiyor. Rumeli göçmenleri arasından çıkan liderler (Enver, Talat) devlet kurucu kadrolara hâkim olurken, Çerkezler gibi Kafkas göçmenleri savaşçılıklarıyla değer görüp kilit makamlara getirilseler de, isyan etme potansiyelleri ve özerklik gelenekleri nedeniyle devlet nezdinde hayranlık ve kuşku karışımı bir tavırla karşılanmışlardır. Ethem Bey’in Çerkez kimliğinin öne çıkarılması, onun devlete başkaldıran tarafıyla ilişkilendirilirken; Hasan Tahsin ve Şahin Bey gibi ulusal kahramanların Çerkezliğinin yok sayılması, devletin bu ikircikli tutumunun resmî tarih yazımındaki yansımasıdır.