Türkiye tarihinde güç merkezileşmesi

Sevan Nişanyan, Türkiye'de güç merkezileşmesi ve rejimin sağlamlaştırılması konusundaki bir soruya yanıt veriyor. 'Tek parti dönemi dışında bu kadar yoğun güç yoğunlaşması olmadığı' fikrine katılmadığını belirterek 12 Eylül darbesi, 1960'lar ve Demokrat Parti dönemini örnek gösteriyor. Cumhuriyet tarihi boyunca bir 'çelik çekirdek' olduğunu, ancak 1970'ler ve 1990'larda bu çekirdeğin sarsılıp parçalanma eğilimi gösterdiğini; yargı, eğitim ve askeriyenin devlet üzerindeki hakimiyeti gibi temel politikalarda ciddi kırılmalar yaşandığını ifade ediyor. Nişanyan'a göre Türkiye Cumhuriyeti her zaman, küçük bir oligarşinin kanun ve kuralları hiçe sayarak ülkeyi yönettiği bir sistem olmuştur. 2000 sonrası oluşan sistemin farkı ise yasal çerçevenin ciddi biçimde aşınması ve devletin anayasal kurumları dışında, mafyatik bir siyasi-ekonomik güç yoğunlaşmasının ortaya çıkmasıdır. Geleneksel olarak güç odağı devlet bürokrasisi iken, bugün bir ayağı devletin içinde, bir ayağı dışında olan devasa bir ekonomik ve polisiye güç oluşmuştur. Ona göre asıl rahatsızlık yaratan ve devletin geleneksel sahiplerini ürküten durum budur. Konuşmasının sonunda yorgun olduğunu belirten Nişanyan, gün boyu dağlarda yürüyüş yaptıklarını ve Kosova’ya gittiklerini anlatıyor.