İran ve Ermeni soyadları

Sevan Nişanyan, İran soyadlarındaki '-yan' ekinin Hint-Avrupa dillerinde görülen bir nispet eki olduğunu, 'Nişanyan' örneğinde olduğu gibi 'mensubiyet' bildirdiğini belirtiyor. Osmanlı'da 19. yüzyıl başına kadar soyadı kullanılmadığını; insanların lakap, memleket veya baba adıyla anıldığını anlatıyor. 1820'lerde Ermeniler arasında âdeta bir devrimle soyadı edinme sürecinin başladığını, bu soyadlarının ezici çoğunluğunun Türkçe kelimelere '-yan' eklenerek oluşturulduğunu (meslek veya lakap) vurguluyor. O dönemde Osmanlı Ermenilerinin ana dilinin ağırlıklı olarak Türkçe olduğuna dikkat çeken Nişanyan, bu kitlesel dönüşümün nasıl örgütlendiğinin, hangi mekanizmalarla yayıldığının bilinmediğini ve bu konunun doktora tezi düzeyinde araştırılması gerektiğini söylüyor. Ermenilerin soyadı kullanımının, Türk soyadı devriminden yaklaşık 100 yıl önce ve Rumlardan daha erken gerçekleştiğini, Avrupai usulde soyadının Türkiye topraklarına Ermenilerle geldiğini ve bu sürecin kilise kayıtlarıyla resmiyet kazandığını ifade ediyor.