Atatürk'ün yurt dışı gezileri

Sevan Nişanyan, Atatürk'ün yurt dışı gezilerini ele alıyor. Atatürk gençliğinde üç kısa gezi yapmış: Fransa'da askeri manevralara katılmak (5-6 gün), 1917'de veliahd Vahdettin Efendi'yle Almanya'ya resmi ziyaret (3 hafta) ve Libya'ya giderken İtalya'da birkaç gün. Bulgaristan sayılmazsa, toplam Batı deneyimi bir ay kadar. Osmanlı'nın son dönem yöneticilerinin çoğu uzun süre Avrupa'da bulunmuş, elçilik yapmış veya okumuşken Atatürk en az tecrübeye sahip olarak devlet yönetimine gelmiş. Bu, Batı'yı model alma iddiasıyla çelişkili bulunuyor. Cumhurbaşkanlığı döneminde yurt dışına gitmeme nedeni belirsiz: Uçak korkusu, savaş sonrası tren yolculuğunun riskleri olabilir; Savarona yatıyla seyahat imkanı veya planı olup olmadığı bilinmiyor, çünkü yat alındıktan birkaç ay sonra vefat etmiş. İsmet İnönü'nün Lozan için İsviçre'ye gittiği de not ediliyor.