Daimi bir ayrışmanın sınırı olarak Fırat?

Sevan Nişanyan, Fırat’ın doğusu ve batısı arasındaki uyumsuzluğun yalnızca güncel bir Kürt meselesi olmadığını, milattan öncesine uzanan yapısal bir sorun olduğunu belirtiyor. Bu ayrımın temelinde iki farklı siyasi kültür yatıyor: Batıda Roma’dan miras kalan merkezi bürokratik yönetim ve atanmış memur anlayışı; doğuda ise babadan oğula geçen feodal bey yönetimi. Bu farklılık, Bizans döneminde Ermenilerle, Osmanlı’da ise doğu bölgelerine uygulanan özel yönetimle sürüyor. Nişanyan, Kürt sorununun altında dilsel farklılıktan çok bu iki zıt siyasi tarih ve yönetim anlayışının yattığını, bu kökleşmiş uyumsuzluğun kolayca çözülebileceğine dair iyimserliğin naif olduğunu vurguluyor.