Romanya'da komünizm

Sevan Nişanyan, Romanya'ya 1990 yılında, Çavuşesku'nun devrilmesinden kısa bir süre sonra gittiğini ve ülkeyi son derece kötü bir durumda bulduğunu, hatta bir devlet otelinde bitlendiğini anlatıyor. Romanya özelinde eski rejimin sürdürülemez, acımasız ve aptal bir diktatörlüğe dönüştüğünü belirtiyor. Bununla birlikte, sosyalist ülkeler hakkında daha dengeli bir değerlendirme yapıyor. Bu rejimlerin başlangıçtaki ideallerinde soylu boyutlar olduğunu ve özellikle eğitim ile herkese insan onuruna uygun konut sağlama gibi konularda ciddi, yabana atılamayacak kazanımlar elde ettiklerini vurguluyor. Nişanyan, bu başarıları takdir etmekle birlikte, sistemin idealizm ile başlayıp hızla çıkmaza sürüklendiğini, tahammül edilemez bir noktaya geldiğini ifade ediyor. Çavuşesku öldürüldüğünde tüm Romanya'nın bayram ettiğini, tıpkı Abdülhamid devrildiğinde Türkiye'de olduğu gibi halkın sokaklara döküldüğünü hatırlatıyor. Ancak beklenen yeni ufukların açılmadığını, sonradan "bu gelenler gideni arattı" nostaljisinin baş gösterdiğini ve aynı tarihsel deneyimin tekerrür etmesini ummadığını sözlerine ekliyor.