Karl Marx'ın teorik hataları

Sevan Nişanyan, Marx hakkındaki eleştirilerine genç bir takipçisinin öfkeyle tepki gösterdiğini anlatıyor. Genç kişi, Marx'ın büyük bir devrimci olduğunu düşünerek ona laf edilmesini kabullenememiş. Nişanyan ise sakin bir şekilde Marx'ın bir devrimci düşünür ve önemli bir mücadelenin başlatıcısı olduğunu teslim ettiğini, ancak teorisinde üç temel noktayı sorunlu bulduğunu açıklamış. Birincisi, ekonomik değerin birikmiş emek olduğu ve artı değerin emek sömürüsüne dayandığı teorisinin "deli saçması" olduğunu, bunun Kapital'in temel taşı olduğunu ve çekildiğinde geriye hiçbir şey kalmayacağını söylüyor. İkincisi, köleci-feodal-kapitalist-sosyalizm şeklindeki tarihsel aşamalar teorisinin zayıf, fazla şematik ve kolayca çürütülebilir olduğunu belirtiyor. Üçüncüsü ise, tarihin akışının sona erip bir "bal ve şeker ülkesine" geçileceği ütopik ve mesiyanik siyaset anlayışının zararlı ve yanlış olduğu görüşünde. Bu açıklamalar sonrasında genç takipçisi özür dileyip Nişanyan'a hak vermiş. Nişanyan bu durumu, genç arkadaşın anlayış gösterip özür dilemesi nedeniyle "çok büyük bir artı puan" olarak değerlendiriyor.