Fetihle din değiştirtilir mi?

Sevan Nişanyan, Osmanlı'nın fethettiği yerlerde halkı zorla Müslümanlaştırmasının tarihsel olarak mümkün olmadığını, benzer bir örneğin bulunmadığını söylüyor. İspanyolların Latin Amerika'da başardığının aynı şey olmadığını, Hristiyanlık gibi bir dinin hâkim olduğu toplumlarda din değiştirmeye direnileceğini belirtiyor. Asıl vurgu ise ekonomik: Osmanlı'nın temel gelir kaynağı Hristiyanlardan alınan vergilerdi; devletin işlevi Müslümanlaştırmak değil, elindeki gayrimüslim nüfusu bir çiftlik gibi işletmekti. Zorla İslamlaştırma durumunda devlet hızla mali ve ekonomik çöküşe giderdi.