Sivrihisar'ı gördünüz mü?

Sevan Nişanyan, Sivrihisar’daki Ermeni kilisesini görmediğini ancak ilçede geçmişte hatırı sayılır bir Ermeni topluluğu bulunduğunu bildiğini söylüyor. Sivrihisar Ulu Cami’nin Türkiye’nin en güzel camilerinden biri olduğunu, eski Osmanlı camilerinden farklı bir yapı olduğunu belirtiyor. Ermeni cemaatinin tarihine dair genel bilgiler aktarıyor: Batı Anadolu’ya iki büyük göç dalgası yaşanmış. İlki 1600’lerin başında Celali isyanları ve güvensizlik nedeniyle Sivas, Erzincan gibi bölgelerden İstanbul ve Marmara’ya yönelik göç; ikincisi ise 17. yüzyıl ortaları ve 18. yüzyıl ortalarında İran’dan topluca gelen Ermeniler. Bilecik, Geyve ve İzmit’in kuzeyindeki Armaş gibi yerleşimlerin İran kökenli olduğunu, Osmanlı’nın bu çalışkan nüfusu baş üstünde karşıladığını vurguluyor. Sivrihisar Ermenilerinin de 18. yüzyılda İran’dan gelmiş olabileceğini tahmin ediyor; ayrıca Kayseri, Sivas, Bayburt gibi şehirlerden ekonomik fırsatlar (kunduracılık, terzilik, kuyumculuk, tütün ticareti vb.) için sürekli bir Ermeni göçünün yaşandığını ekliyor. Konuşmanın sonunda kendisine yöneltilen postmodern felsefe ve Doğu Roma’nın Anadolu’daki konumuyla İpek Yolu ilişkisine dair soruları anlamadığını ifade ediyor.