Protestan Ermeniler

Sevan Nişanyan, Zeynel Abidin Öztürk'ün 'Ermeni toplulukları Protestan oldu mu?' sorusuna şöyle yanıt veriyor: 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başında İngiliz ve Amerikalı misyonerlerin çalışmalarıyla Osmanlı Ermenilerinin yaklaşık %4-5'i Protestan oldu. Bu kesim, Protestanlığı Ermeni Kilisesi'nin gelenekçi ve eski kafalı yapısından bir kurtuluş ve çağdaşlaşma olarak gördü; ikon, buhur, süslü giysiler gibi unsurlardan arınmış, saf bir ahlak anlayışını benimsedi. Hareket özellikle taşradaki doktor, avukat, iş adamı gibi seçkin, kültürlü toplum önderleri arasında yayıldı. 1915 faciasından sonra bu farklılıklar anlamını yitirdi; ayakta kalan Ermeni toplumu kenetlendi. Günümüzde Protestan, Katolik ve kadim Ermeni Kilisesi'ne mensup aileler ayrı ayrı bilinse de uygulamada belirgin bir farklılık kalmadı. Ancak Protestan kökenliler arasında Ermeni kilise kurumuna mesafeli bir yaklaşım ve yüksek rütbeli papazlara karşı bir soğukluk gözleniyor.