Modern İslam'ın "Mazlumlar Hareketi"ne Dönüşümü

Sevan Nişanyan, Türkiye'deki %99 Müslüman nüfusun aslında Cumhuriyet'in ve İttihat Terakki'nin bir eseri olduğunu savunuyor. Osmanlı'dan itibaren İslam'ın elit bir kanadının arındırılmış bir Tanzimat zihniyetine yöneldiğini, buna karşılık Anadolu'nun alt tabakalarında ve kasabalarında devletten dışlanan kesimlerin "biz daha Müslümanız" iddiasıyla örgütlendiğini belirtiyor. Said Nursi, Süleymancılık ve Nakşibendilik gibi hareketlerin yanı sıra Arabistan, İhvan-ı Müslimin, İran ve Suudi Arabistan gibi dış etkilerin de devreye girdiğini anlatıyor. Bu durumu iki ayrı İslami hareket olarak yorumlayan Nişanyan, hem Kemalist hareketi hem de anti-Kemalist halk hareketini birer İslami hareket olarak görüyor. İkisinin de lider adının "Mustafa" olmasına dikkat çekerek, bu iki farklı Mustafa'nın sonuçta sisteme hizmet ettiğini ve sistemin devamını sağladığını söylüyor. Bir tarafta mevcut iktidarı savunan yönetici kadro, diğer tarafta ise köylülükten şehirli olmaya heveslenen büyük halk kitlesinin iktidarı kırıp pozisyon kapma mücadelesi verdiğini ve bu çatışmanın kaçınılmaz olduğunu ifade ediyor.