Liberal demokratik sistemden sonra despotizm mi

Sevan Nişanyan, liberal demokratik sistemin işlevini yitirdiğini söylediğinde "despotizm mi istiyorsun" tepkisiyle karşılaştığını belirtiyor. Ona göre demokrasinin zıddının despotizm olduğu fikri, gerçeği yansıtmayan bir propaganda söylemi. Tarihte yüz binlerce yönetim modeli denenmiş, her biri birkaç kuşak sonra değişmiş. Osmanlı'da bile 600 yıl içinde sistem radikal biçimde en az üç-dört kez dönüşmüş. Bugün ise finansla iç içe geçmiş, polisiye güçlerle pekişmiş devasa bürokratik yapılar toplumu ele geçiriyor, ancak yönetme becerisi gösteremiyor. Ne kadar çok kural eklenir ve rafine edilirse sistem o kadar çıkmaza giriyor; tıpkı bir gemide tüm kolların aynı anda çekilip hiçbirinin istenen tepkiyi vermemesi gibi. Bürokratik elitlerin âdeta panik içinde olduğunu, mekanizmaların artık yürümediğini vurguluyor. Gelecekte ya yapay zekâ gibi beklenmedik bir çözümle tüm algoritmalar düzelir ya da leminglerin topluca uçurumdan atlaması gibi sistem iflas edip patlar. Ancak insanlık tarihi boyunca hep bata çıka ilerledi; bu kriz de o şekilde aşılmaya devam edecek.