Ermeni Soykırımı

Sevan Nişanyan, Osmanlı Devleti'nin reforme edilebileceği inancının büyük bir hata olduğunu, Abdülhamit'in dahi bu gerçeği bildiği için teknik işleri gayrimüslimlere emanet ettiğini belirtiyor. Ancak 1878 sonrası Avrupa'da eğitim gören gayrimüslim kuşağın, devletin batacağını anlayarak "batan geminin mallarını kurtarma" zihniyetine kaydığını ve bu trajik bakış açısının büyük felaketlerle sonuçlandığını anlatıyor. Cumhuriyet'in kuruluş sürecinde ise mübadele gibi radikal adımların bir tercih değil, Yunanistan'ın talebiyle şekillenen ve dönemin ulusal homojenleşme rüzgarlarının bir sonucu olduğunu söylüyor. Asıl sorunun, cumhuriyet kadrolarının bu "zenginliği" değerlendirecek ufuk ve azimden yoksun olması ve eski Osmanlı kültürünü taşıyan, gayrimüslimlerle bir arada yaşamaya alışkın elitleri "monşer" diye aşağılayarak tasfiye etmesi olduğunu vurguluyor. Günümüze gelindiğinde ise gayrimüslimler meselesinin tamamen marjinalleştiğini, Türkiye'nin asıl ihtiyacının ulusal bir konsensüs ve ortak bir dava yaratabilecek yeni bir yönetim kadrosu ve toplumsal önderlik olduğunu, tıpkı İran'ın bir kriz sonrası girebileceği kenetlenme gibi bir dinamizme ihtiyaç duyulduğunu ifade ediyor.