Üç İslam dilinin sıralaması

Sevan Nişanyan, İslam dilleri arasında en güçlü ve en zayıf olanı değerlendirirken, tarihsel süreç ile 21. yüzyılı birbirinden ayırmak gerektiğini belirtiyor. Son 1000 yıllık tarihe bakıldığında ise cevabın çok net olduğunu vurguluyor. Buna göre, İslam kültürünün tartışmasız egemen dili Arapça olmuştur. Tüm İslam ülkelerinde tarih boyunca yüksek eğitim, din ve hukuk dili olan Arapça, 8. yüzyıldan beri sadece Araplar tarafından değil; Türkler, Farslar ve Hintler tarafından da korkunç miktarlarda eser üretilen bir dil olmuştur. İkinci sırada, 10. yüzyıldan itibaren büyük bir edebiyat dili olarak önem kazanan ve çok ciddi bir yazı hacmi üreten Farsça gelir. Bu iki dilin oldukça gerisinde, "bayağı uzak bir mesafeden nal toplayan" dil ise Türkçe olmuştur. Türkçenin yoğun yazı üretimine başlaması 14. yüzyılı bulmuştur. Nişanyan, bir dilin zenginliği ve gücünün üretilen yazı miktarıyla doğru orantılı olduğunu belirterek, İslam dilleri arasındaki yazı üretimi hacmini şöyle tahmin etmektedir: Arapça %60, Farsça %30 ve Türkçe yalnızca %10-15 oranında bir paya sahiptir.